JG Johnston

Een dergelijk gevoelsmatig oordeel is geenszins veinzen of liegen, maar simpelweg een vorm van aanpassing. – C.G. Jung   

 

In de afgelopen vier artikelen hebben we de vier receptieve typen behandeld. Nu richten we ons op wat Jung de 'rationele' typen noemde – rationeel omdat ze meer doen dan alleen een bewuste ervaring ontvangen; ze zetten gerichte energie in om een bepaalde orde te scheppen. Denken beschouwen we normaal gesproken als rationeel, omdat het logica en analyse toepast; maar voelen is in Jungs model net zo rationeel. Het leidende principe ervan is echter geen logica; het is gericht op waarde in plaats van logica. We kunnen de rationaliteit ervan duidelijker zien in de extraverte gevoelsmodus. Op het Gavenkompas verwijzen we naar extravert voelen als de Sociale Gaven.

 

Extraverte gevoelens: de sociale gaven

 

 

Extraverte gevoelens zijn gericht op de gevoelswaarden van anderen. De kwaliteit van het gevoel wordt niet bepaald door interne waarden, maar door externe waarden.

“Het gevoel van de extravert is altijd in harmonie met objectieve waarden... het heeft zich zoveel mogelijk losgemaakt van de subjectieve factor en zich volledig onderworpen aan de invloed van het object” (CW 6, par. 595).

Of het 'object' nu een persoon, cultuur, organisatie, traditie, stijl, norm of ding is, extraverte gevoelens zijn bereid zich aan te passen aan de reeds erkende gevoelens en waarden. Wat belangrijk is, is wat anderen al leuk of niet leuk vinden.

“Ik kan me bijvoorbeeld geroepen voelen om te zeggen dat iets ‘mooi’ of ‘goed’ is, niet omdat ik het ‘mooi’ of ‘goed’ vind vanuit mijn eigen subjectieve gevoel erover, maar omdat het gepast en verstandig is om het zo te noemen, aangezien een tegengesteld oordeel de algemene gevoelstoestand zou verstoren” (CW 6, par. 595).

Extraverte gevoelens streven ernaar in harmonie te leven met de waarden in de wereld. Harmonie is voor gevoelens wat orde is voor het denken. Het bereikt harmonie door rekening te houden met de smaak, normen en opvattingen van anderen. Daarmee fungeert het als een drager van de gangbare waarden van de tijd.

Door zich in te leven in de gevoelens van anderen, draagt extraverte emotie bij aan de samenhang van sociale harmonie. Door zich voortdurend aan te passen aan de gevoelens van anderen, bevestigt en handhaaft extraverte emotie de status quo van normen en tradities.

“Dit soort gevoel is grotendeels verantwoordelijk voor het feit dat zoveel mensen naar het theater of naar concerten gaan, of naar de kerk, en dat bovendien doen met de juiste gevoelens… Zonder dat zou een harmonieus sociaal leven onmogelijk zijn” (CW 6, par. 596).

 

JG Johnston
Auteur van Jungs onmisbare kompas

2/1/2013